و علاجى ديگر آن است كه تأمّل كند در آنچه وارد شده در فضيلت فرو نشانيدن خشم و عفو كردن و حلم و تحمّل نمودن ، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد فرموده : « خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ » « 1 » يعنى فرا گير عفو كردن را و امر كن به معروف و اعراض كن از جاهلان . و نيز فرموده : « وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ » « 2 » يعنى جماعت متّقيان آنانند كه باز مىدارند خشم خود را با آنكه قدرت بر امضاى آن داشته باشند و عفو مىكنند از مردمْ بدىاى كه با ايشان كرده باشند « 3 » . و خداى عزّ وجلّ دوست مىدارد احسان كننده‌ها را . و باز فرموده : « ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ * وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ » « 4 » يعنى دفع كن بدى را كه با تو كرده‌اند به چيزى كه در نفس الأمر بهتر باشد . و هرگاه اين كار بكنى ميان تو و ميان آن كس كه دشمنى بوده « 5 » هرآينه طريقى مىشود كه آن كس دوست و مهربان گردد . و داده نشده است اين خصلت - يعنى در برابرِ بدى نيكى كردن - مگر به جماعت صابران ، و داده نشده است اين خصلت « 6 » مگر به « 7 » كسى كه در دين صاحب نصيب عظيمى « 8 » باشد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : هيچ جرعه‌اى نمىآشامد بنده‌اى كه قدر آن عظيم‌تر باشد از جرعهء خشمى كه فرو نشاند آن را از براى طلب رضاى خداى عزّ وجلّ « 9 » .

--> ( 1 ) . اعراف : 199 . ( 2 ) . آل عمران : 134 . ( 3 ) . باشند / m باشد . ( 4 ) . فصّلت : 34 - 35 . ( 5 ) . بوده / a بود . ( 6 ) . m - خصلت . ( 7 ) . a - به . ( 8 ) . نصيب عظيمى / a نصيبى عظيم . ( 9 ) . المجازات النبويّة : 152 . سنن ابن ماجة 2 : 1401 ح 4189 .